«Σχολή του Σικάγο»: Πραγματικότητα vs. μυθολογία

Επειδή τις μέρες αυτές είναι (δικαιολογημένα) στην επικαιρότητα ο Κυριάκος Μητσοτάκης και κατηγορείται από πολλές πλευρές ως ανηλεής Νεοφιλελεύθερος, καλό είναι να ρίξουμε μια ματιά σε αυτή την οικονομική σχολή που προκαλεί τόσες αντιδράσεις στην Ελλάδα, αν και βασίμως υποπτευόμαστε ότι όπως συνήθως συμβαίνει, από τους 10 που μιλούν και εκφέρουν άποψη για το θέμα, είναι ζήτημα αν ένα 30% έχει στοιχειώδη γνώση για το τι ακριβώς ομιλεί.
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ
Είναι γεγονός ότι ο Νεοφιλελευθερισμός έχει άδικα δαιμονοποιηθεί από τους Κρατικιστές κάθε απόχρωσης στην Ελλάδα. Βεβαίως και έχουν δίκιο να τον φοβούνται, γιατί οι Νεοφιλελεύθεροι (τι μεγάλη λέξη Θεέ μου) είναι ο εφιάλτης των Κρατικιστών, θέλουν όσο γίνεται μικρότερο κράτος, τι αθλιότης αλήθεια! Ας δούμε όμως που τελειώνει η πραγματικότητα και πού αρχίζει ο μύθος.
Ο Μίλτον Φρίντμαν και η Οικονομική Σχολή του Σικάγου, προσπάθησαν να βρουν λύσεις στις παθογένειες του αμερικανικού οικονομικού μοντέλου και της αμερικανικής κρατικής μηχανής, γιατί στη ζωή τίποτε δεν είναι τέλειο.
Η αμερικάνικη οικονομία γενικά έχει ως έμβλημα της το κέρδος έναντι όποιου τιμήματος, ειδικά δε οι Ρεπουμπλικάνοι, σε επίπεδο πολιτικής φιλοσοφίας απορρίπτουν συλλήβδην κάθε έννοια κράτους πρόνοιας. Πέτυχες στη ζωή; Μπράβο σου. Δεν πέτυχες; Στον Καιάδα. Απλά πράγματα, μαύρο άσπρο.
Οι Δημοκρατικοί (που στην Αμερική θεωρούνται ένα… κλικ πάνω από τούς κομμουνιστές) παλεύουν για την ύπαρξη και διατήρηση του κράτους πρόνοιας και την προστασία των ασθενών κοινωνικών ομάδων. Επειδή λοιπόν το κράτος πρόνοιας υποφέρει από κάποιες αναπόφευκτες στρεβλώσεις, ο Φρίντμαν πρότεινε μία μέση οδό…
Αντί της κατάργησης του κράτους πρόνοιας που θέλουν οι Ρεπουμπλικάνοι, προτείνει την μείωση ή την κατάργηση των υπηρεσιών του κράτους πρόνοιας που οικονομικά είναι παθητικές, όπου βεβαίως αυτό είναι δυνατόν και την επιδότηση του πολίτη κατευθείαν από το Δημόσιο χωρίς την παρέμβαση κρατικών υπηρεσιών.
Δηλαδή, ο Φρίντμαν είναι ένας κεντρώος για τα αμερικανικά δεδομένα, που προτείνει τον μέσο δρόμο μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικάνων. Το αστείο είναι ότι τα περισσότερα από τα μέτρα που προτείνει δεν είναι ούτε κάτι νέο, ούτε κάτι ριζοσπαστικό, απλά είναι συλλογή μέτρων από διάφορες χώρες που υφίστανται και λειτουργούν επιτυχημένα εδώ και πολύ καιρό.

Το μόνο πραγματικά νέο πράγμα που πρότεινε ήταν η εφαρμογή του εγγυημένου εισοδήματος (η αρνητικού φόρου όπως το αποκάλεσε, κάτι που επιλεκτικά χρησιμοποιούν στον πολιτικό τους λόγο οι δικοί μας χωρίς να αναφέρονται στην πηγή) για όσους αδυνατούν να αποκτήσουν εισόδημα, το οποίο θα δινόταν ως βοήθημα από το κράτος κατευθείαν στους πολίτες, χωρίς την παρέμβαση Υπηρεσιών.

Αυτό που επεδίωκε ο Φρίντμαν ήταν η διατήρηση της κοινωνικής πρόνοιας μεν, αλλά την κατάργηση παθητικών Δημοσίων Υπηρεσιών που θα δημιουργούσε οικονομίες κλίμακας στο Δημόσιο. Όπως βλέπουμε τίποτε το δραματικό πέραν της συρρίκνωσης του Δημόσιου τομέα όπου αυτό ήταν δυνατόν... Στο δε ερώτημα του τι θα γινόντουσαν οι απολυμένοι του Δημόσιου τομέα, η απάντηση είναι εύκολη. Σε μία χώρα με
ελάχιστη ανεργία και ένα γιγαντιαίο ιδιωτικό τομέα δεν τίθεται ούτε ως ρητορικό ερώτημα η τύχη των απολυμένων.
Μέχρι εδώ καλά, αλλά υπάρχει ένα πρόβλημα στην ιστορία, το αμερικανικό οικονομικό μοντέλο δεν έχει σημαντικές ομοιότητες με κανένα άλλο στον κόσμο. Άρα είναι πολύ δύσκολο να εφαρμόσεις σε μία άλλη χώρα ένα μοντέλο που εξαρχής σχεδιάστηκε αποκλειστικά για τις αμερικανικές παθογένειες. Το μόνο που θα μπορούσες να πάρεις είναι κάποιες ιδέες και να προσπαθήσεις να τις προσαρμόσεις στις εθνικές ανάγκες κάποιας άλλης χώρας.
Ας δούμε όμως τι συμβαίνει στον κόσμο γενικότερα με τον Δημόσιο τομέα. Υπάρχουν χώρες στον κόσμο που έχουν ένα υπερβολικό Δημόσιο τομέα, που λειτουργούν πολύ καλά χωρίς να παρουσιάζουν δυσλειτουργίες ή διαφθορά, όπως π.χ. η Σουηδία, η Ολλανδία κ.λπ. και υπάρχουν χώρες με ελάχιστο Δημόσιο τομέα που λειτουργούν εξίσου καλά, χωρίς διαφθορά ή δυσλειτουργίες, π.χ. η Ελβετία, η Σιγκαπούρη κ.λπ.
Το οικονομικό και διοικητικό μοντέλο που εφαρμόζει η κάθε χώρα είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την Κουλτούρα και την Ιστορία της. Σε άλλες χώρες πρυτανεύει το κέρδος έναντι οτιδήποτε άλλου, σε άλλες χώρες πρυτανεύει η οικονομική ασφάλεια έναντι του κέρδους και σε άλλες χώρες εφαρμόζεται ένα μίγμα των δύο.
Το κατά πόσον η εφαρμογή είναι επιτυχής ή όχι, αν υπάρχει διαφθορά ή δυσλειτουργίες, είναι καθαρά κοινωνικό θέμα και εξαρτάται από την κουλτούρα των ανθρώπων. Το καλύτερο οικονομικό και διοικητικό μοντέλο να θέλετε να εφαρμόστε στην Ελλάδα θα αποτύχετε, γιατί η διαφθορά είναι γενικευμένη στην κοινωνία και ακόμα και αυτοί που δεν είναι ενεργά διεφθαρμένοι, είναι παθητικά διεφθαρμένοι μέσω της ανοχής.

Επομένως, το αν ο Μητσοτάκης είναι Νεοφιλελεύθερος ή όχι είναι το μικρότερο από τα προβλήματά μας, το βασικό μας πρόβλημα είναι για μια ακόμη φορά ο εαυτός μας.

defence-point.gr

Μοιραστείτε



Η ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ ΣΤΟ FACEBOOK