Η «Θεωρία του τρελού»
Η «θεωρία του τρελού» είναι ένα δόγμα που βρήκε απήχηση την περίοδο της προεδρίας Νίξον στις ΗΠΑ και συνίστατο στην εξής παραδοχή: Οι αντίπαλοι θα πρέπει να πιστέψουν πως έχουν απέναντι κάποιον με απρόβλεπτη συμπεριφορά, ο οποίος διαθέτει την απαραίτητη ισχυρή δύναμη καταστροφής. Ο φόβος ενός ατυχήματος θα τους οδηγήσει να υποχωρήσουν.Το 1986 ο υπουργός των εξωτερικών των ΗΠΑ, Τζωρτζ Σούλτς, είχε διατυπώσει με σαφήνεια τις παραμέτρους αυτού του δόγματος: « Η λέξη διαπραγμάτευση είναι ένας ευφημισμός για τη συνθηκολόγηση εάν η σκιά της δύναμης δεν πέφτει στην πράσινη τσόχα..»
Το σκηνικό αυτό μοιάζει να αναβιώνει μεταξύ της ρήξης της ελληνικής κυβέρνησης και των ευρωπαίων εταίρων αλλά και δυτικών συμμάχων εν γένει, μετά τις δημόσιες παραινέσεις των ΗΠΑ η Ελλάδα να τα βρει με τους Ευρωπαίους εταίρους και να κάνει τις μεταρρυθμίσεις που πρέπει.
Σχεδόν άπαντες περιμένουν ένα συμβιβασμό τις επόμενες μέρες και θεωρούν τόσο την κάθετη στάση της κυβέρνησης όσο και των εταίρων ( Ευρωζώνης, ΕΚΤ) σαν αναγνωριστικές κινήσεις στα πλαίσια μιας σκληρής διαπραγμάτευσης.
Νομίζω πως όσοι εκφέρουν δημόσια άποψη υποτιμούν τις πιθανότητες του σεναρίου της ρήξης, γιατί εκτιμούν πως αμφότερες οι πλευρές θα κινηθούν πρωτίστως με γνώμονα το ισοζύγιο, απώλειες - κέρδη στο οικονομικό επίπεδο. Υπάρχει και το ισοζύγιο απώλειες - κέρδη στο πολιτικό επίπεδο για την κυβέρνηση και στο συναισθηματικό - φαντασιακό επίπεδο για ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας.
Όλα ανοιχτά
Φοβάμαι λοιπόν πως τα πράγματα δεν είναι τόσο δεδομένα γι’ αυτό
θα πρέπει να έχουμε όλα τα σενάρια ανοιχτά…
Τα πράγματα μοιάζουν να μην είναι δεδομένα γιατί οι δύο πλευρές δεν έχουν πολλά περιθώρια υποχώρησης.
Επί της ουσίας αυτό που ζητά η κυβέρνηση από τους εταίρους είναι χρήμα και χρόνος. Κανένας πολιτικός στην Ευρώπη δεν είναι διατεθειμένος να ζητήσει από την κοινή γνώμη και τους ψηφοφόρους του να δώσουν και άλλα χρήματα στην Ελλάδα, είτε άμεσα, είτε έμμεσα μέσω των ελληνικών τραπεζών με την εγγύηση της ΕΚΤ.
Οι ευρωπαίοι επιπλέον είναι τυπικοί με τους θεσμούς και τους κανόνες. Το είπε και ο κύριος Βαρουφάκης πρόσφατα μετά την επίσκεψη στον κ. Ντράγκι, πως ο τελευταίος δεν είναι διατεθειμένος να υπερβεί τους κανόνες. Οι δηλώσεις του Έλληνα υπουργού έγιναν έξω από την ΕΚΤ και όχι εντός. Αυτό κρύβει κάποιο μήνυμα.
Αν οι ευρωπαίοι υποχωρήσουν στον κ. Τσίπρα θα πρέπει να προετοιμαστούν να κάνουν το ίδιο και στην κα Λεπέν, τους Ποδέμος, τον Φάρατζ. Θα κληθούν ουσιαστικά να ενταφιάσουν κάθε προσδοκία επιβίωσης του Ευρώ. Αν η Ευρωζώνη και η Ε.Ε. ως σύνολο δεν μπορούν να επιβληθούν στο μικρότερο από τα μέλη της που αξιώνει (κατ’ αυτούς) παράλογες απαιτήσεις πως θα επιβάλει διάφορες θέσεις της στην Ρωσία, την Κίνα, την Ινδία ή τις ΗΠΑ;
Η Ευρωζώνη μοιάζει εγκλωβισμένη σε μια σκληρή μέχρι τέλους στάση.
Η ελληνική πλευρά
Βέβαια από την άλλη πλευρά ο κ. Τσίπρας στις λίγες μέρες που βρίσκεται στην εξουσία έχει δείξει σημάδια προσαρμογής στην πραγματικότητα.
Αντί για «κούρεμα» και διεθνή διάσκεψη για το χρέος μιλά για αναδιαπραγμάτευση, δεν αποκλείει τα δυο τρίτα των μεταρρυθμίσεων του μνημονίου, αλλά μόνο τα μέτρα λιτότητας που εμπεριέχονται σε αυτό. Δεν αποκλείει κάποιες αποκρατικοποιήσεις και δεν μιλά πλέον για επανακρατικοποιήσεις.
Οι προθέσεις ενός έντιμου συμβιβασμού είναι προφανείς.
Αυτά δεν φαίνονται αρκετά στην άλλη πλευρά που για να αποφύγει τις διαλυτικές τάσεις στο Ευρώ, δεν αποκλείεται να επιμείνει μέχρι τέλους στα προαπαιτούμενα που ζητούσε από το Σαμαρά, συν την επιπλέον «μαύρη τρύπα» που άνοιξε η προεκλογική περίοδος και συνεχίζει να διευρύνεται.
Η κυβέρνηση μοιάζει παγιδευμένη στην επιλογή να υποχωρήσει και να έρθει αντιμέτωπη με τις ποικιλώνυμες ακροδεξιές και ακροαριστερές ομάδες βουλευτών που την απαρτίζουν οι οποίες εχθρεύονται το Ευρώ και την Ευρώπη ή τις σφοδρές αντιδράσεις στο πεζοδρόμιο όσων οι προσδοκίες που είχε καλλιεργήσει η προεκλογική ακραία δημαγωγική ρητορική διαψεύδονται.
Η κυβέρνηση έχει επιλέξει μια γραμμή ρήξης και αυτό διεφάνη από την επιλογή των Ανεξάρτητων Ελλήνων αντί άλλων, φιλοευρωπαϊκών προθέσεων, εταίρων συγκυβέρνησης.
Μια επιπλέον παράμετρος που φαίνεται θετική προς την κυβέρνηση βραχυπρόθεσμα αλλά μακροπρόθεσμα μπορεί να εντείνει τον εγκλωβισμό της είναι η υποδαύλιση «αυθόρμητων» διαδηλώσεων.
Οι «αυθόρμητες» διαδηλώσεις υποστήριξης της κυβέρνησης δεν προσφέρουν καμιά ουσιαστική στήριξη στη διαπραγματευτική ισχύ. Αν ήταν να μας δίνουν οι άλλοι χρήματα ανάλογα με πόσοι μαζεύονται στο Σύνταγμα, θα είχαμε λύσει το πρόβλημα εδώ και δεκαετίες.
Τουναντίον οι «αυθόρμητες» συγκεντρώσεις μοιάζουν να κόβουν τα γεφύρια οποιασδήποτε υποχώρησης αν κριθεί πως η κυβέρνηση κρίνει πως πρέπει να υποχωρήσει προκειμένου να αποφύγει οδυνηρότερες επιπτώσεις.
Τέλος, μόνο τριτοκοσμικά και απολυταρχικά καθεστώτα οργανώνουν φιλοκυβερνητικές διαδηλώσεις. Το πεζοδρόμιο ανήκει σε αυτούς που δεν έχουν την εξουσία. Αυτοί που έχουν την εξουσία μόνο όταν φοβούνται τη λαϊκή αποδοχή καταφεύγουν σε «αυθόρμητες» συνάξεις υποστήριξης.
Η «Θεωρία του τρελού»
Η κυβέρνηση φαίνεται να έχει επιλέξει το δόγμα της «θεωρίας του τρελού» χωρίς να διαθέτει όμως την επαρκή ισχύ πρόκλησης μιας καταστροφής στην Ευρωζώνη και τη διεθνή οικονομία.
Η αντίληψη των καταστροφικών συνεπειών για την Ευρωζώνη και την παγκόσμια οικονομία εδράζεται στη θεωρία του ντόμινο που θα προκαλούσε μια στάση πληρωμών. Σήμερα το χρέος είναι στα χέρια κρατών και όχι των αγορών. Η πιθανότητα ενός ντόμινο έχει ελαχιστοποιηθεί.
Το 2010 και το 2012 αυτό ήταν πιθανό. Σήμερα δεν υπάρχει καμιά ένδειξη πως υπάρχει απειλή, τόσο στις διακυμάνσεις των διεθνών χρηματιστηρίων και των ομολόγων των κρατών της Ευρωζώνης.
Το άλλο σκέλος της απειλής έγκειται στην άποψη του ξηλώματος του «πουλόβερ» του Ευρώ: αν ανοίξει η πόρτα για μια χώρα είναι πιθανό να ακολουθήσουν και άλλες. Η εκτίμηση αυτή όμως επιδέχεται και αντίστροφη ανάγνωση. Αν οι άλλοι δουν τις συνέπειες μιας αποχώρησης αυτό μπορεί να ενδυναμώσει τους δεσμούς του Ευρώ και να επιταχύνει την πολιτική και οικονομική ολοκλήρωση.
Λάθος
Ένα μεγάλο λάθος της ελληνικής πλευράς είναι επίσης η χρήση της Ρωσίας σαν διαπραγματευτικό «χαρτί» πάνω στο τραπέζι. Άλλο μια πολυεπίπεδη εξωτερική πολιτική της χώρας με βάση επιμέρους συμφέροντα και άλλο η προσπάθεια εκβίασης των συμμάχων και του διεθνούς πλέγματος που εγγυάται την ασφάλεια και εθνική ακεραιότητα.
Η απομόνωση της χώρας από τους συμμάχους της είναι επικίνδυνη… Πόσο μάλλον όταν γίνεται για να προσεγγίσει μια ήδη απομονωμένη χώρα που αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα τα οποία θα την αναγκάσουν σύντομα να αλλάξει προσέγγιση προς τη διεθνή κοινότητα, αφήνοντας στα «κρύα του λουτρού» όσους επένδυσαν στη στήριξή της…
Δεν θα είναι πρώτη φορά που θα συμβεί αυτό στη μακραίωνη ιστορία μας με το ξανθό ορθόδοξο γένος.
Μπορεί να ευελπιστούμε λοιπόν πως θα υπάρξει ένας συμβιβασμός μεταξύ Ελλάδας και Ευρώπης από τη μια πλευρά και άλλος ένας μεταξύ κυβέρνησης και ομάδων βουλευτών της καθώς και διάφορων κοινωνικών ομάδων που τρέφουν προεκλογικές προσδοκίες, αλλά δεν πρέπει να αποκλείουμε το σενάριο της ρήξης με τη μια ή την άλλη πλευρά.
Αμφότερες θα δρομολογήσουν εξελίξεις οικονομικές ή πολιτικές…
Δεν πρέπει να αποκλείουμε το χειρότερο σενάριο.
Πηγή:www.capital.gr
Μοιραστείτε
Η ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ ΣΤΟ FACEBOOK
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου